SURE Success Story: Η Κροατία αποδεικνύει ότι η βιώσιμη δασική βιομάζα είναι μέρος της λύσης
Πώς η πιστοποίηση SURE-EU συμβάλλει στη βιώσιμη διαχείριση των δασών, την παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας και την ανάπτυξη της υπαίθρου
Η συζήτηση γύρω από τη δασική βιομάζα στην Ευρώπη συχνά επικεντρώνεται σε ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς μπορεί η αξιοποίηση της βιομάζας για παραγωγή ενέργειας να συνδυαστεί με την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων;
Η απάντηση που δίνει η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι σαφής: μέσω της βιώσιμης διαχείρισης, της πλήρους ιχνηλασιμότητας και της ανεξάρτητης πιστοποίησης της προέλευσης της βιομάζας. Σε αυτό το πλαίσιο, η περίπτωση της Κροατίας αποτελεί ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον παράδειγμα εφαρμογής στην πράξη.
Το 2024, η Hrvatske šume, ο εθνικός φορέας διαχείρισης των δημόσιων δασών της Κροατίας, απέκτησε πιστοποίηση SURE-EU, επιβεβαιώνοντας ότι η δασική βιομάζα που παράγεται και διατίθεται από τις δραστηριότητές της συμμορφώνεται με τα αυστηρά κριτήρια βιωσιμότητας που προβλέπουν οι ευρωπαϊκές Οδηγίες για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (RED II και RED III).
Η πιστοποίηση αυτή διασφαλίζει ότι η βιομάζα προέρχεται από νόμιμες και αειφορικά διαχειριζόμενες δασικές εκτάσεις, όπου προστατεύονται η βιοποικιλότητα, η παραγωγικότητα των δασών και η φυσική τους αναγέννηση. Παράλληλα, παρέχει τη δυνατότητα στους χρήστες της βιομάζας να αποδεικνύουν τη συμμόρφωσή τους με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας.
Από τη διαχείριση των δασών στην παραγωγή καθαρής ενέργειας
Η πιστοποίηση SURE δεν αφορά μόνο την τελική χρήση της βιομάζας, αλλά ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. Μέσω της διαδικασίας πιστοποίησης τεκμηριώνεται η προέλευση της βιομάζας, η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις αειφορίας και η δυνατότητα ιχνηλάτησης του υλικού από το δάσος έως την ενεργειακή του αξιοποίηση.
Στην περίπτωση της Κροατίας, η πιστοποίηση ενισχύει την εμπιστοσύνη της αγοράς, διευκολύνει την πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές βιοενέργειας και αναδεικνύει τη σημασία της υπεύθυνης διαχείρισης των δασικών πόρων ως θεμέλιο της ενεργειακής μετάβασης.
Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η δασική βιομάζα μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο ενεργειακό πόρο όταν προέρχεται από νόμιμες υλοτομικές εργασίες, καθαρισμούς δασών, συντηρήσεις δασικών οικοσυστημάτων και λοιπές πρακτικές που συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας και της ανθεκτικότητας των δασών.
Ένα παράδειγμα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα
Η περίπτωση της Κροατίας παρουσιάζει σημαντικές ομοιότητες με την ελληνική πραγματικότητα. Και οι δύο χώρες διαθέτουν εκτεταμένους δασικούς πόρους, σημαντικές ορεινές περιοχές και αυξανόμενες προκλήσεις που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή και τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών.
Τα τελευταία χρόνια, η ανάγκη για ενεργή διαχείριση των δασών και για απομάκρυνση της πλεονάζουσας καύσιμης ύλης αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ως βασικό εργαλείο πρόληψης των πυρκαγιών. Άλλωστε, ο Νόμος 5106/2024 εισάγει σημαντικές μεταρρυθμίσεις στη διαχείριση και προστασία των δασών, αλλάζοντας τον τρόπο εκμετάλλευσης των δημόσιων δασών. Στο πλαίσιο αυτό, τα υπολείμματα δασικών εργασιών μπορούν να μετατραπούν από διαχειριστικό κόστος σε πολύτιμο ανανεώσιμο ενεργειακό πόρο.
Η εμπειρία της Κροατίας καταδεικνύει ότι η βιώσιμη αξιοποίηση της δασικής βιομάζας δεν αποτελεί απειλή για τα δάση. Αντίθετα, όταν εφαρμόζονται αυστηρά κριτήρια αειφορίας και διαφανείς διαδικασίες ελέγχου, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τους στόχους προστασίας των δασικών οικοσυστημάτων, συμβάλλοντας παράλληλα στην ενεργειακή ασφάλεια, την περιφερειακή ανάπτυξη και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Ο ρόλος της πιστοποίησης SURE
Το σύστημα SURE (Sustainable Resources Verification Scheme) αποτελεί ένα από τα αναγνωρισμένα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εθελοντικά συστήματα πιστοποίησης για τη συμμόρφωση της στερεής βιομάζας, του βιοαερίου και των σχετικών αλυσίδων εφοδιασμού με τις απαιτήσεις των RED II και RED III.
Μέσω ανεξάρτητων ελέγχων και διαδικασιών επαλήθευσης, το SURE συμβάλλει στη διασφάλιση της αειφορίας, της ιχνηλασιμότητας και της αξιοπιστίας της βιομάζας που χρησιμοποιείται για ενεργειακούς σκοπούς στην Ευρώπη.
Συμπέρασμα
Η πιστοποίηση της Hrvatske šume αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η βιώσιμη δασική διαχείριση και η παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αναζητά λύσεις που ενισχύουν ταυτόχρονα την ενεργειακή μετάβαση, την κλιματική ανθεκτικότητα και την προστασία των φυσικών πόρων, η περίπτωση της Κροατίας υπενθυμίζει ότι η δασική βιομάζα μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης — υπό την προϋπόθεση ότι παράγεται και αξιοποιείται με διαφάνεια, υπευθυνότητα και αποδεδειγμένη βιωσιμότητα.
Η Ελληνική Εταιρεία Ανάπτυξης Βιομάζας (ΕΛΕΑΒΙΟΜ), ως Εθνικός Φορέας Υποστήριξης (National Supporting Body – NSB) του συστήματος SURE στην Ελλάδα, παρακολουθεί και αναδεικνύει καλές πρακτικές από όλη την Ευρώπη που προάγουν τη βιώσιμη αξιοποίηση της βιομάζας και συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της πράσινης μετάβασης. Παραδείγματα όπως αυτό της Κροατίας καταδεικνύουν ότι η πιστοποίηση αειφορίας μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εργαλείο για τη διασφάλιση της νομιμότητας, της ιχνηλασιμότητας και της βιώσιμης προέλευσης της βιομάζας. Η πρόσφατη ενσωμάτωση της Οδηγίας RED III στην ελληνική νομοθεσία καθιστά πλέον ιδιαίτερα σημαντική την αξιόπιστη τεκμηρίωση της συμμόρφωσης με τα κριτήρια αειφορίας σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού της δασικής και αγροτικής βιομάζας.
Ενδεικτικές Φωτογραφίες (Πηγή: Hrvatske šume):
Πρόσφατα σχόλια